Zobacz te dwa zdania: Mleko jest w lodówce i W lodówce jest mleko. Po polsku zmienia się tylko szyk. Po hiszpańsku zmienia się czasownik — i to jest cała trudność.
Skąd bierze się ten problem
Polski ma jeden czasownik: być. Hiszpański rozdziela go na trzy, i każdy odpowiada na inne pytanie.
serkim jesteś, jaki jesteśSoy Mariano. Soy profesor.
hayże coś istniejeHay un libro.
estágdzie coś jestEl libro está en la mesa.
Nie mylisz ich dlatego, że czegoś nie umiesz. Mylisz je dlatego, że twój język nie zmusza cię do tego wyboru. Hiszpański zmusza — i o tym jest ta strona.
Ser zostawiamy na inny raz: odpowiada na pytanie kim albo jaki, nigdy gdzie. Tutaj zajmujemy się dwoma pozostałymi.
Hay — coś istnieje
Hay to odpowiednik angielskiego there is / there are. Mówisz, że coś w ogóle jest, albo liczysz, ile tego jest. Rozmówca jeszcze o tym nie wie.
¿Qué hay en la caja? — Hay una pelota.Co jest w pudełku? — Jest piłka.
¿Cuántos estudiantes hay en clase? — Hay ocho.Ilu studentów jest w klasie? — Jest ośmiu.
Hay mucha gente en Varsovia.W Warszawie jest dużo ludzi.
Hay nigdy się nie odmienia: hay un libro i hay libros — ta sama forma.
Está — gdzie coś jest
Está to „znajduje się”. Mówisz o czymś, co rozmówca już zna, i podajesz miejsce.
El Museo Nacional está en Aleje Jerozolimskie.Muzeum Narodowe jest w Alejach Jerozolimskich.
¿Dónde están las llaves?Gdzie są klucze?
Mariano está en casa.Mariano jest w domu.
To samo zdanie, dwie wersje
Mleko jest w lodówce.La leche está en la nevera.Wiadomo, o jakie mleko chodzi. Pytanie brzmi: gdzie?
W lodówce jest mleko.Hay leche en la nevera.Rozmówca nie wiedział. Nowa informacja: mleko w ogóle jest.
Po polsku różnicę robi szyk zdania. Po hiszpańsku — czasownik.
Ściąga: patrz na słowo obok
Najszybszy sposób, żeby nie pomylić się w połowie zdania: spójrz, co stoi zaraz po czasowniku.
Co stoi po hay, a co po está
hay + …
está + …
rodzajnik nieokreślony Hay un perro en el jardín.
rodzajnik określony ¿Dónde está el perro?
liczebnik Hay ocho personas en clase.
nazwa własna ¿Dónde está Mariano?
ilość Hay mucha gente en Varsovia.
zaimek dzierżawczy ¿Dónde están mis llaves?
rzeczownik pospolity, bez rodzajnika Hay rotuladores en la clase. Hay dinero en la mesa.
przyimek miejsca La mochila está debajo de la mesa. El perro está al lado de la puerta.
Żelazna zasada: po hay nigdy nie stawiamy el, la, los, las ani mi, tu, su. Jeśli masz ochotę je tam wstawić, potrzebujesz está.
Przykład, który zamyka temat
En la clase hay un libro.W klasie jest książka.Istnieje. Nikt o niej wcześniej nie mówił.
El libro está en la mesa.Książka jest na stole.Już wiemy, o którą książkę chodzi. Teraz mówimy gdzie.
Najczęstsze błędy
Está un perro en el jardín.Hay un perro en el jardín.Un perro — rodzajnik nieokreślony, więc hay.
Hay el dinero en la mesa.El dinero está en la mesa.Po hay nie ma el.
Hay mi hermana en casa.Mi hermana está en casa.Zaimek dzierżawczy — zawsze está.
Han muchos libros en la biblioteca.Hay muchos libros en la biblioteca.Hay się nie odmienia, nawet w liczbie mnogiej.
Sprawdź się w trzech zdaniach
En mi barrio ___ una farmacia.hay (una → nieokreślony)
La farmacia ___ al lado del supermercado.está (la + przyimek miejsca)